Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu (FEDER) çerçevesinde Avrupa Birliği bölgeleri arasındaki işbirliğini güçlendirmeye yönelik olarak başlatılmış, 4,8 milyar Euro bütçesi olan ve hibe yardımlarından oluşan bir girişimdir. 1990 yılında uygulanmaya başlanan INTERREG Programı’nın üçüncü aşaması olan INTERREG III, 2000-2006 dönemini kapsamaktadır.
INTERREG, içinde bulunduğu üçüncü aşamada, sınır ötesi, ulus ötesi ve bölgeler arası işbirliğini güçlendirip söz konusu bölgelerin kalkınmasına katkıda bulunarak AB içinde ekonomik ve sosyal uyumu sağlamayı hedeflemektedir. Bu çerçevede, merkeze uzak bölgeler, AB’nin dış sınırlarındaki bölgeler ve aday ülkelerle işbirliğinin geliştirilmesine ağırlık verilmektedir. INTERREG III Programı genel hedefler çerçevesinde üç ana kanada ayrılmaktadır.
A Kanadı’nın hedefi, sınır ötesi işbirliğini artırmak ve AB’nin iç ve dış sınır bölgelerinde tecritten kaynaklanan sorunların çözümüne yardımcı olmaktır. Bu çerçevede kırsal kalkınma, KOBİ’ler, eğitim, iletişim, sağlık ve altyapı gibi alanlara destek verilerek sosyal ve ekonomik gelişimin sağlanması amaçlanmaktadır.
B Kanadı’nın amacı ulus ötesi işbirliğini artırmaktır. Bu çerçevede, ulus ötesi düzeyde yerel, bölgesel ve ulusal birimler arasında işbirliğinin sağlanması, iletişim ve ulaştırma altyapılarının güçlendirilmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi hedeflenmektedir.
C Kanadı, bölgeler arası işbirliğini geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu çerçevede, ilgili üçüncü ülkelerle AB arasında, A ve B kanadında belirtilen önceliklere uygun olarak, bölgeler arasında işbirliği ağlarının kurulması amaçlanmaktadır.
Irkçılık ve yabancı düşmanlığı ile mücadele konusuna ilişkin yasal bir düzenleme olmamasına karşın, Topluluk kurumları, sosyal politika çerçevesinde konuya ilişkin bazı önlemler geliştirilmesini sağlamışlardır. Bu çerçevede Konsey'in bir tavsiye kararına dayanarak 1997 yılı, "Avrupa ırkçılıkla mücadele yılı" olarak ilan edilmiş, uygulamada gerçekleştirilecek faaliyetler ise üye ülkelerin inisiyatiflerine bırakılmıştır.
Amsterdam Antlaşması, ırkçılık ve yabancı düşmanlığını Maastricht Antlaşması’nın K.1 Maddesi (yeni VI Bölümü) kapsamında ele alınan konular arasına dahil etmek suretiyle bir yasal çerçeve sağlamıştır. Bu sayede konuya ilişkin bir Topluluk politikası oluşturulabilecektir.
ISPA (Katılım Öncesi Yapısal Politikalar Aracı), AB adayı Merkez ve Doğu Avrupa ülkelerine (Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Slovenya, Estonya, Litvanya, Letonya, Romanya, Bulgaristan) adaylık sürecinde mali destek sağlamaya yönelik bir programdır. 1999 yılında kurulan ve 2000 yılında faaliyete geçen program kapsamında 2000-2006 döneminde AB adayı MDAÜ’lere çevre ve ulaştırma alanlarında kullanılmak üzere her yıl 1,04 milyar Euro hibe yardımı yapılması öngörülmüştür.
Çevre konusunda aday ülkelerin AB mevzuatına uyum sağlamasını ve AB standartlarına erişmesini hedefleyen ISPA kapsamında çevrenin korunması, çevre kalitesinin iyileştirilmesi, çevre sağlığı ve doğal kaynakların korunması öncelikli alan olarak belirlenmiştir.
Ulaşım alanında ise aday ülkelerin altyapılarının iyileştirilerek, AB ulaşım ağlarına bağlanması öngörülmektedir. Aday ülkelerin trans-Avrupa kara ulaşım ve demiryolu ağları ile bağlantılarının ve ulusal ağlar arasındaki ara bağlantıları sağlayacak projeler finanse edilmektedir. Ayrıca ISPA kapsamındaki mali yardımın bir bölümü hazırlık çalışmaları ile teknik yardım konularına ayrılmaktadır.
Kaynak: www.ikv.org.tr