Fark giderici vergi (compensatory tax), döviz kuru dalgalanmalarına bağlı fiyat farklılıklarının etkisini ortadan kaldırmak ve bu şekilde ortak fiyatların istikrarını korumak amacıyla bazı tarım ürünlerinin ithalatı sırasında alınan vergilerdir. Ortak Tarım Politikası (OTP) çerçevesinde, dünya fiyatlarının eşik fiyatın altında olması durumunda alınan ve tarım ürünlerindeki fiyat dalgalanmalarını yansıtacak biçimde günlük olarak belirlenen bu vergiler vasıtasıyla, AB’nin tarım üreticileri korunmaktadır.
Fırsat eşitliği, temel unsurları Avrupa Topluluğu’nu kuran Antlaşma’nın 6. Maddesi (milliyete dayalı ayırımcılığın yasaklanması) ve 119. Maddesi’nde (kadın ve erkeğe eşit ücret ödenmesi) yer alan genel bir ilkedir. Fırsat eşitliğinin özellikle ekonomik, sosyal, kültürel yaşam ve aile hayatı olmak üzere tüm alanlarda uygulanması hedeflenmektedir.
Amsterdam Antlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, fırsat eşitliğiyle yakından bağlantılı olan ayırımcılığın engellenmesi ilkesi, Kurucu Antlaşma’ya eklenmiştir. Yeni madde çerçevesinde Konsey, cinsiyet, ırk, etnik köken, din, inanç, yaş, fiziksel/zihinsel özür, cinsel tercihe dayalı tüm alanlarda ayırımcılıkla mücadele için gerekli tedbirleri alma hakkına sahiptir.
Hukuki açıdan korunmaya değer görülen fikir, zeka ve beceri ürünleri fikri ve sınai mülkiyet kapsamında değerlendirilir. Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’nün (WIPO) tanımı çerçevesinde fikri mülkiyet; sınai mülkiyet ve telif hakları olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Sınai mülkiyet kapsamında temel olarak buluşlar, markalar, sınai tasarımlar, coğrafi işaretler ile know-how ve ticari sırlar yer alırken, edebi ve ilmi eserler, güzel sanatlar, sinema ve müzik vb. eserleri telif hakları çerçevesinde değerlendirilir. Fikri ve sınai mülkiyet AB’nin rekabet hukuku kapsamında yer alır ve daha çok bu hakların ticari yönüne ağırlık verecek biçimde düzenlenmiştir. AB mevzuatı çerçevesinde fikri mülkiyet hakları; patentler, tasarım, ticari markalar, telif hakları, ticari sırlar ve yarı iletkenlerin topografyası gibi piyasa düzenini doğrudan etkileyen unsurları kapsamaktadır.
Kaynak: www.ikv.org.tr