Gelin, yüreğimizi yakan şehit haberleri ve Kuzey Irak’a operasyon tartışmaları ile bulanıklaşan ufkumuzu biraz aydınlatalım ve stratejik bir oluşum hedefine bakalım: Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan’ın Benelüks tarzı işbirliği.

Cumhurbaşkanlarının 2002'de Trabzon'daki zirvede “üç ülke ilişkilerinin kurumsallaştırılması” yönündeki kararları ile başlayan süreç önemli hamlelerle devam ediyor. Bakü- Tiflis- Ceyhan ( BTC ) boru hattı, Kars-Tiflis-Bakü demiryolu projesi ve son olarak Türkiye ile Gürcistan arasındaki hava sahası anlaşması.

Kuşkusuz hedefe yönelik en önemli işbirliği BTC boru hattı. Asrın projesi olarak sunulan ve Hazar’daki enerjinin Gürcistan ile Türkiye üzerinden Akdeniz’deki Ceyhan terminaline ulaştırılmasını hedefleyen projenin kapasitesi müthiş: yıllık 50 milyon ton. Proje bölgedeki istikrarın temel taşı olmaya aday. Çünkü bu miktarda petrolün sorunsuz şekilde pazarlara ulaştırılması hayati önemde. Ekonomik katkısı da cabası. Sadece Türkiye’ye bu yılki katkısı 1.6 milyar doları aşacak.


Bağımsızlığını yeni kazanmış Gürcistan ve Azerbaycan’ın bağımsızlıklarının pekiştirilmesi ve Rusya’nın bölgedeki etkisinin azaltılması ise BTC’nin taraflara sağlayacağı siyasi katkılar. Rusya bu siyasi katkılardan öylesine rahatsız ki, önce Hazar petrollerinin kendi toprakları üzerinden geçmesini öngören Çeçenistan geçişli Bakü-Novorossisk hattı ile taşınması için mücadele etti. Baktı olmadı; Türk toprakları üzerinde Çeçenistan’daki gibi “sıkıntılar” çıkarması için kendine eli kanlı bir “ortak” bile buldu: PKK. Kısacası Rusya, sonunu kestirebildiği süreci daha başından kesmek istiyor. Haksız da sayılmaz; çünkü işin sonunda Kafkasları kaybetmek var.

Demir İpekyolu olarak adlandırılan Kars-Tiflis-Bakü demiryolu projesi de Rusya’nın korkularını besleyen işbirliğine yönelik başka bir proje. Rusya’nın Kafkaslardaki stratejik müttefiki Ermenistan’ı aynı BTC’de olduğu gibi devre dışı bırakan ve iki yıl içinde tamamlanması öngörülen projenin maliyeti 420 milyon dolar. Maliyetin büyük kısmını Türkiye’nin yüklendiği 14 yıllık geçmişi olan proje ile Avrupa'nın Orta Asya'yla demiryolu bağlantısı, boğaz geçişli Marmaray Demir Yolu Tüneli ile Türkiye üzerinden sağlanacak. Kazakistan ve Çin'in de ortak olduğu proje ile Asya ve Avrupa arasında hızlı kargo ve yolcu taşımacılığının yapılması hedefleniyor.

Benelüks tarzı işbirliğine yönelik simge özelliği taşıyan hamle ise Türkiye ile Gürcistan arasındaki hava sahası anlaşması ile geldi. Bu anlaşmaya göre Türkiye ilk kez kendi sınırları dışındaki bir havalimanını ( Batum ) 'iç hat' olarak kabul etmiş oldu. Ayrıca anlaşmaya göre, Gürcistan sınırına yakın yerlerde oturan Türkler de Batum Havalimanı'nı pasaporta gerek kalmadan kullanabilecek. Gürcistan Devlet Başkanı Saakaşvili’nin " iki ülkeyi kardeş gibi yaptı” dediği projeyle Türkiye, Gürcistan’a bölgedeki yalnızlaşmama mücadelesinde ne denli destek olduğunu da gösteriyor. Hem de Ruslara “Gürcistan’ın bölgede Türkiye’den başka gerçek dostu yok” dedirtecek kadar…
İşte bu dinamikler üzerinde yükselen üç ülke arasındaki işbirliğinin nihayi hedefi ise ülke sınırlarını idari sınırlara dönüştürmek ve birleşmek. Aynı Avrupa’da birleşmenin çekirdeğini oluşturan ve AB fikrine ilham veren Benelüks ( Belçika- Hollanda- Lüksemburg) ülkelerinin yaptığı gibi.

Bu sürecin sonunda başka ülkelerin de katıldığı büyük bir birliğin mimarı olmak var.

Yoksa bu düşünce bulanıklaşmış ufkumuzun neden olduğu bir illüzyon mu, ne dersiniz?

Yazarın diğer yazılarını görmek için tıklayın.
Köşe yazarlarımızı görmek için tıklayın.