Bu konu ile ilgili ilk yazıyı yazdığımızda (Kafkas Benelüks'ü) şehit haberleri ve Kuzey Irak’a operasyon tartışmaları gündemdeydi; bugün ise Ergenekon davası ile iktidar partisinin kapatılmayıp hazine yardımının yarısının kesilmesinin gelecekteki yankıları… O zaman önceki yazının girişini bu yazı için de kullanmak uygun olacak…

Gelin, tartışmalarla bulanıklaşan ufkumuzu biraz aydınlatalım ve stratejik bir oluşum hedefine bakalım: Bakü- Tiflis- Kars Demir yolu Hattı Projesi ( BTK).

Türkiye kesimindeki temelin atılmasıyla 15 yıl önce bir hayalle başlayan projenin tamamlanması için artık son dönemeç de alınmış oldu. Toplam maliyeti 450 milyon dolar olan demir yolu hattı, yaklaşık 180 km uzunluğunda olacak ve 76 km’si Türkiye’den, 29 km’si Gürcistan’dan, 80 km’si ise Azerbaycan’dan geçecek. 11.08.2011 tarihinde tamamlanması hedeflenen proje kapsamında başlangıçta yılda 1 milyon yolcu ve 6,5 milyon ton yük taşınacak. Orta vadede ise hedef yılda 3,5 milyon yolcu ve 30 milyon ton yük taşınması ( Kazakistan’ın daha hat yapılmadan verdiği yıllık 10 milyon tonluk garanti de dâhil edilirse taşınacak yük 40 milyon tonu bulacak).


Marmaray ile eş zamanlı olarak tamamlanacak proje kapsamında Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan-Türkmenistan üzerinden geçen "Demir yolu-deniz yolu Kombine Taşımacılığı" ile Orta Asya ve hatta Çin, Akdeniz'e bağlanacak. Böylece Asya'dan Avrupa'ya yük, demir yoluyla taşınabilecek. Orta Asya'nın Hazar üzerinden Türkiye'ye bağlanması; Avrupa ile Orta Asya arasındaki ulaşımı daha kısa ve daha güvenli bir yol üzerinden sağlayacak. Böylelikle gemi ile aylar alan ulaşım, demir yolu ile 10- 15 gün gibi kısa bir sürede gerçekleşebilecek. Bu ise taşıma maliyetlerinin % 80'e varan oranda düşmesi demek.

Projenin Türkiye’ye faydalarına gelince…

BTK ile Türkiye, transit taşımacılıkta hayati bir öneme sahip olacak. Ayrıca, TCDD’nin yıllık 19,5 milyon ton yük taşıdığı dikkate alındığında, hattın Türkiye açısından önemli bir gelir kalemi oluşturacağı da söylenebilir. Avrupa ile Orta Asya arasındaki yük taşımacılığının büyük bölümünün demir yoluna kaydırılmasıyla Türkiye’nin kara ve deniz yolu trafiğinin hafifleyecek olması da cabası.

Projeyle Türkiye’nin Ermenistan ile yaşadığı sorunlarda da eli güçlenecek. Azerbaycan-Ermenistan Savaşı sırasında (1993 Nisan'ında ) kapanan ve Ermenistan üzerinden sağlanan Avrupa-Asya demir yolu taşımacılığı, BTK ile yeniden başlayacak ve eski Sovyetler Birliği ülkelerini Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayan Kars-Gümrü demir yolu işlevini yitirmiş olacak. Böylelikle Ermenistan, BTC petrol boru hattı ve BTE doğal gaz boru hattından sonra bir kez daha devre dışı bırakılmış olacak. Ayrıca BTK’ ya bağlanacak Kars-Iğdır-Nahçıvan (KIN) Demir yolu Projesi ile Türkiye-Azerbaycan (Nahçıvan) arasında yük taşımacılığı da yapılabilecek. Böylelikle Türkiye, Ermenistan tarafından izole edilmeye çalışılan Nahçıvan’ı demir yolu ile Avrupa’ya bağlamış olacak.

İşte böylesine önemli BTK, Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan’ın stratejik ortaklığının en son ürünü. Devletler arasındaki ilişkiler o kadar sağlam bir temel üzerine oturuyor ki; Türkiye Batum’a yaptığı uçak seferlerini iç hat olarak kabul ediyor, Azerbaycan, BTK için Gürcistan’a yıllık yüzde 1 gibi düşük faizle 220 milyon dolarlık kredi veriyor ve ülkeler bu önemli projeyi batı dünyasının hiçbir maddi desteğini almadan yürütüyor.

Kısacası BTK, bölgenin siyasi kaderiyle beraber ulaşım şeklini de değiştiriyor: Kervansaraylı ipek yolundan istasyonlu ipek yoluna…Ne dersiniz, kulağa hoş gelmiyor mu?

Yazarın diğer yazılarını görmek için tıklayın.
Köşe yazarlarımızı görmek için tıklayın.