chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip düşük hapı antalya escort bayan antalya escort
Kaos Teorisi ve Düşündürdükleri | UİPORTAL
Güncel Yazılar
ankara escort
escort bayan antalya eve gelen escort konya eve gelen escort konya escort bayan konya eve gelen escort konya eve gelen escort konya eryaman escort mersin escort porno izle porno izle

Kaos Teorisi ve Düşündürdükleri

Geçtiğimiz hafta izlediğim bir film, bu yazıyı kaleme almama vesile oldu. Filmin adı Kaos(Chaos). Kaos teorisi üzerine zekice kurgulanan filmde Hollywood’dan bildik isimler var: Jason Statham, Wesley Snipes gibi. Bir banka soygununda 1 milyar dolar, dahiyane bir planla çalınıyor. Sonrasında soyguncuların peşine düşen polis dedektifleriyle sıkı bir takip içersine giriliyor. Ve sonunda tahminleri altüst eden, şaşırtıcı bir son bekliyor izleyiciyi.

Peki ne gibi bir alakası var uluslararası ilişkilerle bu teorinin. Uluslararası ilişkiler literatüründe “kaos teorisi” olarak bilinen yaklaşımın özünde, bir olaya neden olabilecek pek çok farklı değişkenin var olduğu ve küçük etkilerin olayların sonuçlarında büyük değişimlere neden olabileceği yer alır. Rasgele, sıradan gelişen bir olayın başka bir olaya, onunda başka bir olaya tesiri üzerinden determinist bir anlayış söz konusudur. “Bir mıh bir nal kurtarır; bir nal bir at kurtarır; bir at bir er kurtarır; bir er cenk kurtarır; bir cenk bir vatan kurtarır!” şeklinde bir misalle izah edilebilecek zincirleme olaylar silsilesi, lineer mantığın dışında kaotik bir yapılanmaya sahiptir. Bunun anlamı karmaşık, nonlineer bir sistemde, girdilerdeki küçük bir değişiklik, çıktılarda devasa değişiklikler üretebilir. Benzer diğer karmaşık sistemlerde de girdilerdeki küçük bir değişiklik çıktılarda büyük farklılıklar meydana getirebilir.

Her ne kadar “kaos teorisi”nin babası olarak Henri Poincaré kabul edilse de; teoriye en önemli katkıyı Amerikalı meteorolog Edward Lorenz(filmde sıkça geçemektedir bu isim), 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren hava tahminleri ile ilgili çalışmaları esnasında yapmıştır. Bu sayede teori fizik tarihinde yer ederken aynı zamanda da bilimsel çalışmalarda bir yaklaşım niteliği kazanmıştır. Bu çalışması ile kaotik sistemler anlayışının çıkış noktasını oluşturan Lorenz, Çin’de kanat çırpan bir kelebeğin New York’ta fırtınaya sebep olabileceği örneğini vererek “Kelebek Etkisi” olarak bilinen modelin ortaya çıkışına da ön ayak olmuştur.

Lorenz’in bu çalışmasından sonra “kaos teorisi”nin açıklamaya çalıştığı dıştan düzensiz olarak görünen ama; içsel bir düzene sahip olan kaotik sistemlerin iki ana noktası net olarak ortaya konulur.

1- Başlangıç durumuna hassas bağımlılık (Kelebek Etkisi)
2- Rasgele olmama durumu.

Bir kar tanesinin oluşumu, ağaç köklerinin gelişimi, kuş sürülerinin uçuşu, denizdeki dalgaların hareketleri… Bütün bu kaotik yapılanmalar kendi içerisinde bir düzenliliğe sahiptir ve rasgele değillerdir. Bunun bizi götürdüğü nokta, düzensizlikten düzen doğmasıdır. Teori uyarınca, kaosun içinden kendi kendine düzenlilik oluşabileceği iddia edilmiştir.

Fatalist bir yaklaşımla teori ele alınırsa ve teoriye uhrevi bir boyut eklenirse, olayların doğasında bir kendiliğindenlik ya da rasgelelik olamaz. Kaderci bütünlük tesadüfü kabul etmez. Medeniyetler gibi devletler de insansı bir özellik göstererek doğarlar, büyürler ve ölürler. İbn-i Haldun’un ortaya koyduğu bu yaklaşımla kaderlerini yaşarlar. Kaos teorisi üzerinde ittifak edilen noktalar ise; kaosun düzensizliği değil değişimi temsil ettiği ile öngörülemeyen küçük değişikliklerin büyük sonuçlara yol açtığı veya büyük değişikliklerin bir şey olmamışçasına sönük kaldığıdır.

Son günlerde gündemi hayli meşgul eden bir konu var: Papa’nın Türkiye ziyareti. Cumhurbaşkanımız Ahmet Necdet Sezer’in daveti üzerine Papa 16. Benedictus Türkiye’ye geliyor. Ziyaretin görünür merkezinde Ortodoks kilisesiyle birleşme var. Tabi bunun gerçekleşmeyeceğini eminim Papa’da biliyordur. Sizce de bu ziyarette garip bir şeyler yok mu?

Yukarıda ele aldığımız “kaos teorisi” çerçevesinde baktığımızda ziyaret sıradan gibi görünebilir, ama olası etkileri sizce de sıradan mı olacaktır?

Bu arada filmin sonunda ortaya çıkan gerçeği unutmadan hatırlatayım; kaos sistemin içinden çıkıyor ve sonrasında da sistemi çökertiyor.

Muzaffer AKDOĞAN (Twitter’dan takip et – Acedemia’dan takip et – Tumblr’dan takip et)

Print Friendly

Nedir

İlginizi Çekebilir

Avrupa Birliği Anayasa Sürecinde Lizbon Antlaşması ve Türkiye’ye Yansıması

2000’lerin ilk yıllarında başlayan ve Avrupa Birliği’nin siyasi bütünleşmesini amaçlayan anayasa çalışmalarının yaşandığı sürecin, 2005 …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

bursa escort beylikdüzü escort bursa escort istanbul escort istanbul escort mersin escort bayan escort kayseri escort bayan bursa kocaeli escort atasehir escort bayan porno izle porno izle porno izle porno izle porno izle