chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip düşük hapı antalya escort bayan antalya escort
Sarı Ejderin Siyah Sahada Nüfuz Mücadelesi | UİPORTAL
Güncel Yazılar
ankara escort
escort bayan antalya eve gelen escort konya eve gelen escort konya escort bayan konya eve gelen escort konya eve gelen escort konya eryaman escort mersin escort porno izle porno izle

Sarı Ejderin Siyah Sahada Nüfuz Mücadelesi

Soğuk Savaş döneminde ABD ve SSCB ile Afrika üzerinde kıyasıya bir nüfuz mücadelesi yürüten Çin Halk Cumhuriyeti, onlar kadar başarılı olamamış ve etki alanı genelde Tanzanya ve Zambiya ile sınırlı kalmıştır. Günümüze bakıldığında ise, 1945-1990 arasındaki dönemden çok farklı bir tablo ortada bulunmaktadır.

20. yüzyılın ikinci yarısına kadar neredeyse tamamen Avrupa’nın sömürgesi olan Afrika, 1945’ten sonra sömürge anlayışından kurtulmak için SSCB’ye yaslanmış, bu arada ABD de Afrika’ya girmiş, ancak SSCB yıkılınca onun ardılı Rusya Federasyonu (RF) onun kadar kıtada etkili olamamıştır. Bunların yerini, doludizgin ve kural tanımayan bir biçimde kıtada ilerleme sağlayan sarı ejder, yani Çin, almaya başlamıştır.

Çin, birkaç açıdan Afrika’ya önem vermektedir. (1) Siyasi açıdan birinci hedef, 53 Afrika ülkesini kazanarak BM’de nüfuz ve ağırlık elde edip diğer büyük güçleri dengelemektir. Ekonomik açıdan bakıldığında ise dünyanın en hızlı kalkınan ülkesi olan Çin, durdurulamayan ekonomik büyümesini sürdürebilmek için gereken enerji ve maden kaynaklarını Afrika’dan karşılamak ve bu kaynakları kontrol altına almak durumundadır. Her şeyi bir kenara bıraksak Afrika, Çin için sadece bu sebepten ötürü bile hayati derecede önemlidir.

Çin, zengin petrol kaynaklarına sahip olmadığı için bu alanda dışa bağımlıdır. Çin, 2005 yılında petrol ithalatının % 30’unu bu bölgeden sağlayarak 38 milyon ton petrol ithal etmiştir. Çin, 1980’de günde 1.8 milyon varil petrol tüketirken, 2005’te bu rakam 7 milyon varile çıkmıştır. “2025 yılında ise günlük tüketilen petrol miktarı 14.2 milyon varile ulaşacaktır. Bu miktarın 10.9 milyon varili ithalatla karşılanacaktır.” (2) Mevcut durumun farkında olan Çin, Afrika’nın zengin petrol kaynaklarıyla birlikte, keşfedilmeyi bekleyen yeni yataklarını da dikkate alarak bu kıtaya özel önem vermektedir. Bu nedenle 2006 yılını Afrika Yılı olarak ilan ederken üç taraftan da bu kıtayı kuşatmaya devam etmektedir.

Uluslararası arenada büyük bir tepki aldığı bir dönemde, Çin, herhangi bir sakınca görmeden Sudan’a yardım etmiştir. China National Petroleum Corperation (CNPN), Sudan’daki büyük proje kapsamında 1999’dan beri ihracat yapmaktadır. Halen Çin şirketinin payı günde 150.000 varildir. (3) Sudan ile Çin arasındaki ticari ve ekonomik ilişkiler her geçen gün artmaktadır. Bu ilişkiler Sudan’ı Çin’in Afrika’daki üçüncü en büyük ticari ortağı yapmaktadır. 2004 yılında 10 doktora programı öğrencisi de eğitim nedeniyle Pekin’e gelmiştir.

“1990’lı yılların sonunda Eritre ve Etiyopya’da çıkan savaştan sonra bölgeden kaçan Batılı yatırımcıların yerini Çinli yatırımcılar almıştır.” (4) Çinliler ilaç sanayinden altyapı hizmetlerine kadar tüm sektörlere yavaş yavaş girmeye başlamışlardır. 2002 yılında Zimbabve’de gerçekleştirilen toprak reformları sonucunda kaçan Batılıların yerini Çinli iş adamları ve işçileri almıştır. Çad’da ise petrolden pay kapmak için isyancılara destek verirken orta Afrika’da petrol bulunma ihtimalini göz önünde bulundurarak şimdiden bu ülkeye gerekli yatırımları yapmaktadır. Afrika’da en çok petrol ihraç eden ülkeler arasında olan Nijerya’da da yatırımlar yapmaktadır. Bunun için ülkedeki petrol rafinelerinden birine 2 milyon dolar vererek % 45 hissesine ortak olurken eski rafinelerin modernizasyonu için de yardım etmektedir. Diğer bütün Afrika ülkelerine petrolden ziraata, orman işletmeciliğinden ilaç sanayine ve altyapı hizmetlerine kadar pek çok alanda da yardım etmektedir.

Çin’in Afrika’ya verdiği bu önem ışığında, 4 Kasım 2006’da, Çin-Afrika ilişkilerinin kurulmasının 50. yılında Pekin’de düzenlenen Çin-Afrika İşbirliği Zirvesi daha da anlamlı olmaktadır. Bu toplantı, Çin ile Afrika ülkeleri arasında diplomatik ilişkilerin kurulmaya başlamasından bu yana geçen 50 yıl içinde, Çin ve Afrika arasındaki en üst düzey ve en geniş katılımlı etkinlik olma niteliğini taşımaktadır. (5)

Afrika’daki 53 ülkeden 48’inin liderinin toplantıya katılması Afrika ülkelerinin kendi çıkarları neyi gerektiriyorsa ve hangi ülkenin bu çıkarları daha iyi koruyacağını düşünüyorlarsa onunla yakınlaşabileceği mesajını, yıllarca sömürgeleri altında bulundukları ülkelere vermektedirler. Bu toplantıda özellikle taraflar arasındaki “siyasi eşitlik” vurgusu yapılmıştır. Bu da yıllarca sömürge altında yaşayan Afrikalılar için iyi bir psikolojik etkileme aracı olmuştur. Zirve sonunda imzalanan Ortak Bildiri’de Afrikalı liderler de Çin’e siyasi ve diplomatik alanda destek sözü verip “Tek Çin” politikasını benimsediklerini, Çin’in barış içinde ve sonsuz olarak yeniden birleşeceğine inandıklarını belirtmişlerdir. Ortak Bildiri ile birlikte 2009 yılına kadar sürecek bir Eylem Planı da kabul edilmiştir. BM çatısı altındaki kuruluşlarda birbirlerine destek vereceklerini ve birbirlerinin çıkarlarını koruyacaklarını ifade etmişlerdir. Bu planın en önemli özelliği, Çin ile Afrika arasındaki ortaklığın yeni tip bir stratejik ortaklık olduğunun vurgulanmasıdır.

Çin Devlet Başkanı Hu Jintao, zirvenin açılışında yeni tip stratejik ortaklık ilişkilerinin geliştirilmesiyle ilgili olarak 8 konuda politika ve öneriler ileri sürmüştür. Bunlar:

-Afrika’ya yardım boyutu genişletilecek; 2009 yılında Çin’in Afrika’ya sağlayacağı yardım miktarı, 2006 yılınınkinin iki katı olacak,
-Çin, önümüzdeki üç yıl içinde Afrika ülkelerine 3 milyar Amerikan doları tutarında düşük faizli kredi ve 2 milyar Amerikan doları tutarında satın alma kredisi sağlayacak,
-Çin, işletmelerini Afrika’ya yatırım yapmaya teşvik etmek için 5 milyar Amerikan dolarlık Çin-Afrika gelişme fonu oluşturulacak,
-Çin, Afrika Birliği Toplantı Merkezi’nin inşasına yardım edecek,
-Çin’le diplomatik ilişkiler kuran bütün ağır borçlu ve az gelişmiş Afrika ülkelerinin, 2005 yılının sonuna dek vadesi gelen faizsiz kredileri borçları silinecek,
-Afrika piyasasının daha da dışa açılmasını sağlanacak,
-Çin’le diplomatik ilişkiler kuran az gelişmiş Afrika ülkelerinin Çin’e ihraç ettiği ve sıfır gümrük vergisi uygulanan malların kategorilerinin sayısı 190’dan 440’e çıkarılacak,
-Önümüzdeki üç yıl içinde Afrika ülkelerinde en az üç dış ekonomik ve ticari işbirliği bölgesi kurulacak ve bununla birlikte önümüzdeki üç yıl içinde her alanda çalışabilecek 15 bin Afrikalı eleman yetiştirilecektir. (6)
-Bu sekiz maddeyle birlikte taraflar arasındaki işbirliği için öncelikli sektörler belirlenmiş ve bunlar şu şekilde sıralanmıştır: tarım, altyapı, sanayi, balıkçılık, bilgi teknolojileri, kamu sağlılığı ve personel eğitimi.

Siyasi alanda alınan kararların yanı sıra ekonomik alanda da önemli kararlar alınmıştır. Hu Jintao’nun belirttiği politika önerileri kapsamında Çin, Afrika ülkelerinin 10 milyon Yen tutarındaki borçlarını silmiştir. Nijerya’ya 2,5 milyar dolar hibede bulunmuştur. Hem Lagos ve Kaduna’yı birbirine bağlayan ancak günümüzde eski olmasından dolayı verimli kullanılmayan 1.315 km uzunluğundaki demiryolunun iyileştirilmesi projesinin, hem de Çad havzasında petrol araması yapılmasının, Nijerya Hükümeti ile Çin Hükümetinin birlikte üstlenilmesine karar verilmiştir. Bununla birlikte, petrol ve alt yapı sektörüne de 1 milyar dolar yatırım yapacaktır. Çin, bunun karşılığında ise Kaduna’da günde 110 bin varil kapasite ile çalışan petrol rafinerisinin işletim hakkını elde edecektir.

Batı Afrika’nın önemli limanlarına ve zengin yeraltı kaynaklarına sahip olan Liberya’da iki tane okul inşa edilmesi, 13 öğrenciye burs ile Çin’de eğitim imkanının sağlanması, bir milyon Yen tutarında sıtma ilaçlarının temin edilmesi kararlaştırılmıştır. Çin ayrıca Liberya Dışişleri Bakanlığı binasının için 40 milyon Yen hibe edecektir. Bunların yanı sıra Liberya’nın limanlarından birisinin geliştirilmesi ve yeraltı kaynaklarının keşfedilip işlenmesi konusunda iki hükümet arasında memorandum imzalanmıştır. Doğu Afrika ticaretinin can damarlarından biri olan Tanzanya-Zambiya (7) Demiryolu’nun iyileştirilmesi projesinin Çinli bir firma tarafından gerçekleştirileceği ve firmanın demiryolu işletim hakkının kiralayacağını karara varılmıştır.

Çin-Afrika İşbirliği Zirvesi kapsamında 4 Kasım 2006 tarihinde Çin-Afrika Liderleri ile Sanayi ve Ticaret Çevresinden Temsilciler Üst Düzey Diyalogu ve 2. Çin-Afrika İşadamları Toplantısı da yapılmıştır. Bu toplantıda Çin Başbakanı Wen Jiabao, Çin-Afrika işbirliği seviyesinin kapsamlı şekilde yükseltilmesi için iki taraf arasındaki ticaret boyutunun genişletilmesi, yatırım işbirliğinin güçlendirilmesi, Afrika’ya yönelik yardım ve eleman yetiştirme çalışmalarının güçlendirilmesi, işletmeler arasındaki işbirliğinin ilerletilmesi dahil beş maddelik öneri ileri sürerken iki taraf arasındaki ticaret yapısının iyileştirilmesi, potansiyelin daha da değerlendirilmesi ve 2010 yılına kadar Çin-Afrika ticaret hacminin 100 milyar ABD dolarına ulaşması için çaba harcanması gerektiğini belirtmiştir. Bununla birlikte bir Çin-Afrika Ortak Sanayi ve Ticaret Derneği’nin kurulacağı da açıklanmıştır.

Dünyada enerjiye olan talep arttıkça enerji kaynaklarının olduğu ülkeler daha önemli olacak ve uluslararası politikada da ön plana çıkacaktır. Çin, bu zirve ile kıtaya dönük politikalarında kendisinin geçmişteki sömürgeci devletlerden farklı olduğunu ispat etmeye çalışmıştır. Böylece de eski sömürge anlayışından büyük yara almış olan Afrika ülkelerinin desteğini almak istemektedir. Afrika ülkeleri ise Afrika’nın şimdiye kadar batı ile olan ilişkileri sonucunda kalkınamamış olduğunu, geçmişte olduğu gibi gelişmiş ülkelerin sömürgesi konumunu koruduğunu ve Afrika’nın farklı ortaklıklar denemesinin kıtaya bir şey kaybettirmeyeceğini belirtmişlerdir. Zimbabve Devlet Başkanı Robert Mugabe de “Emperyalist zincirlerimizden başka kaybedecek bir şeyimiz yok” (8) diyerek bunu en iyi şekilde ifade etmiştir.

—————–
Fatma ÇOBAN, Araştırmacı, POLSAR Uzak Doğu-Orta Asya Masası.

(1) Burada sadece siyasi ve ekonomik sebeplerin birkaçına yer verilecektir. Çin’in Afrika’ya olan ilgisi hakkında ayrıntılı bilgi için bkz. ÇOBAN, Fatma, “Çin’in Afrika’ya Yönelik Dış Politikası” Jeopolsar Uluslararsı İlişkiler Dergisi , C.2, S.4., Eylül 2005. http://www.jeopolsar.com/sakla/makaleler/makale.asp?id=07
(2) PAMİR, Necdet, “Çin ve Enerji Güvenliği”, Stratejik Analiz, Ekim 2005, s.66.
(3) PAMİR, Necdet, a.g.m., s.67.
(4) KAVAS, Ahmet, “Çin Kıskacında Kıta: Afrika”, http://www.tasam.org/modules.php?name=News&file=article&sid=270
(5) Çin Ulusal Radyosu, 4 Kasım 2006
(6) Çin Ulusal Radyosu, 4 Kasım 2006
(7) Zambiya’nın zengin bakır kaynakları Çin için hayati derecede önemlidir. Şuanda Zambiya’da bakır çıkartan birkaç Çinli firma faaliyetlerini sürdürmektedir.
(8) Çin Ulusal Radyosu , 5 Kasım 2006

Kaynak: http://jeopolsar.com/14.htm

Print Friendly

Nedir

İlginizi Çekebilir

American Politics

How do you approach the disputes about secularism in the United States and evaluate it …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

bursa escort beylikdüzü escort bursa escort istanbul escort istanbul escort mersin escort bayan escort kayseri escort bayan bursa kocaeli escort atasehir escort bayan porno izle porno izle porno izle porno izle porno izle