Güncel Yazılar

Tarih Boyunca Türk Ermeni İlişkileri ve Ermeni Sorunu’nun Ortaya Çıkışı

Sosyal olaylar birden bire patlak vererek ortaya çıkmaz. Bunları hazırlayan bazen çok sayıda önemli bazen de önemsiz olarak algılanan olaylar vardır. Özellikle etnik temele dayalı ve bağımsızlık amaçlayan terör hareketlerinde belirli birtakım aşamalar söz konusudur. Bu çerçevede, Ermeni sorununun ortaya çıkışında; Fransız İhtilâli’nin, 1878 Berlin Konferansı’nın, Batılı devletlerin tahrik, teşvik ve finansmanının, Ermeni Patrikhanesi ve Ermeni Kiliselerinin çalışmalarının, Osmanlı Devleti’nden Avrupa ve ABD’ye giderek ihtilâlci fikirlerle yurda dönen Ermenilerin, 1828, 1878, 1912, 1914 savaşları öncesi/sırası/sonrası olayların, bilinçlenme, propaganda ve/veya göç hareketlerinin, gayrimüslim okullarının, hayır cemiyetlerinin, Ermeni çetelerinin, misyoner faaliyetlerin, Yunanistan, Bosna – Hersek ve Bulgaristan olaylarının her birisinin tek başına rolü olduğunu söylemek bir bilim olarak tarihte doğru olmaz. Bütün bu sayılanlar, Ermeni sorununun ortaya çıkmasını hazırlayan sebepler/olaylar zinciridir. Elbette, sadece yukarıda sıralananlarla sınırlı değildir. Bunlara bağlı olarak gelişen talî sebepler de vardır. Bunlardan biriyle veya belli birkaçıyla yola çıkmak hem araştırmacıyı hem de okuyucuyu yanıltır. O yüzden, Ermeni sorunu konusu üzerindeki öncelik (Aslında sosyal bilimlerde her konu üzerindeki öncelik) kronolojik tasnifi ve akabinde derinlemesine tahlili zorunlu kılar. Olaylar bugünkü verilerle ve/veya peşin hükümlerle değil, incelenen olayın zamanının şartları içerisinde, o günün belgeleri ve bakış açısıyla değerlendirilmeye alınması gerekir.

Türk-Ermeni ilişkilerini tarihi seyrine göre genel olarak birtakım safhalara ayırmak mümkündür. Çünkü iki toplum arasındaki ilişkiler, çeşitli dönemlerde oldukça keskin çizgilerin olduğu bazen koyulaşan bazen de açık tonların bulunduğu farklı bir tablo ortaya çıkartmıştır.

Bu tasnif yapılırken Türk kelimesiyle genel anlamda Türk milliyetinden olanlar değil, Batı Türklüğü karşılığı olarak Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerini içeren Türklük kastedilmiştir. Aynı şekilde, tarih boyunca diğer Türk devlet ve topluluklarında yaşayan Türkler, Ermeniler ve Ermenistan Cumhuriyeti bu yazının kapsamına alınmamıştır.

Yazar: Şenol Kantarcı

Kaynak:http://www.turksam.org/tr/yazilar.asp?kat1=2&yazi=1336

Makaleyi indirmek için buraya tıklayın.

Print Friendly, PDF & Email

Nedir

İlginizi Çekebilir

Transformation of NATO and Turkey’s Position

“NATO is the most successful defence alliance in modern history.” While some may argue that …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir