istanbul escort beylikdüzü escort şirinevler escort kayseri escort escort bursa bursa escort escort bayan bursa kayseri escort bayan istanbul escort sakarya escort eskişehir escort antalya escort chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip chip satışı zynga chip live stream pro7 sat 1 hacklink astropay astropay kart ankara oto çekici oto çekici istanbul escort bayan escort bayan istanbul memur alimi polis alimi webmaster forum hacklink Tokyo'nun Orta Asya açılımı | UİPORTAL
Güncel Yazılar
escort bayan antalya eve gelen escort konya eve gelen escort konya escort bayan konya eve gelen escort konya eve gelen escort konya eryaman escort mersin escort porno izle porno izle

Tokyo’nun Orta Asya açılımı

Sovyetler sonrası Orta Asya’nın kapalı kutu olmaktan kurtulması, yalnızca Orta Asya’ya komşu olanların değil, bölge dışından birçok devletin de bölgeye girişinin başlangıcı oldu. Bölgeye yönelik bu girişimlerin başlarda ortak bir paydası olduğundan söz edilebilir. Bu genç cumhuriyetlerin batılı siyasal ve ekonomik sistemlerle tanıştırılması, batılı örgütlerle entegrasyonları ve kendi ayakları üzerinde durarak Moskova’nın yıllarca süren etkinliğinin ortadan kaldırılmasına destek verilmesi ön plandaydı. Bu konuda uğraş veren devletler, diğer yandan da bölgedeki çıkarlarıyla ilgili gerekli siyasi altyapıyı kurma gayretindeydi. Bölge devletlerinin sahip olduğu petrol ve doğalgaz rezervleri ve bölgenin bakir bir pazar olması, bağımsızlığın ilk günlerinden itibaren yabancı güçler için bir çekim merkezi oldu.

Japonya’nın Politikaları
Tokyo yönetimi Ocak 1992’de Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan’la, Nisan 1992’de de Türkmenistan’la diplomatik ilişki kurarak bölgeye yönelik girişimlerini başlattı. 1990’lı yıllarda eğitim, sağlık, ulaştırma altyapısı, elektrik jeneratör istasyonları ve inşaat sektöründe Orta Asya devletlerine maddi yardımlarla destek veren ve işbirliğini geliştiren Japonya, 2000’li yılların başından itibaren, 11 Eylül süreciyle yaşanan gelişmelerle de paralel olarak, bu coğrafyaya olan ilgisini daha da arttırdı. 26¬30 Ağustos 2004 tarihinde Japonya Dışişleri Bakanı Yoriko Kavaguchi’nin Orta Asya devletlerine gerçekleştirdiği ziyaret son yılların en üst düzey resmi teması oldu. Bu diplomatik atak Japonya’nın bölgeye olan ilgisindeki artışı gösteren önemli bir işaretti. Çünkü bu ziyaret çerçevesinde “Orta Asya artı Japonya” diyalog grubu oluşturuldu ve ilk toplantısını Kazakistan-Astana’da gerçekleştirdi. Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan Dışişleri Bakanları toplantıya katılırken Türkmenistan toplantıya Kazakistan’daki Büyükelçisini gözlemci olarak gönderdi. Toplantıda bölgesel işbirliğinin önemi, ekonomi, enerji alanlarındaki işbirliği konuları, terör ve uyuşturucuyla mücadele, ülkeler arasındaki yatırım ve ticaretin geliştirilmesi noktaları ele alındı. Japonya tüm bölge ülkeleriyle bir çalışma grubu oluşturarak işbirliği çalışmalarında bölgesel bir bütünlük arzuladığını gösterdi.

Bu diyalog grubunun ikinci toplantısı ise 5 Haziran 2006’da Tokyo’da gerçekleştirildi. Japonya Dışişleri Bakanı Taro Aso başkanlığında yapılan toplantıya Özbekistan, Kırgızistan, Tacikistan Dışişleri Bakanları katılırken Kazakistan toplantıya Dışişleri Bakan Yardımcısı Kairat Abdırahmanov’la iştirak etti. Toplantıda ayrıca Afganistan Dışişleri Bakanı Rangin Dadfar Spanta da yer aldı. Toplantıda öncelikle “Orta Asya artı Japonya” diyalogunun temel prensiplerinin “farklılıklara saygı” (kültür ve medeniyet), “rekabet ve koordinasyon” ve “açık işbirliği” olduğu belirtildi.

Diyalog grubunun, ikincisi düzenlenen bu toplantısında değinilen en önemli nokta, söz konusu işbirliği çalışmalarının temel dinamiklerinin kamuoyuna açıklanmasıydı. İşbirliğinin beş temel başlığı ve bu başlıkların alt maddeleri kamuoyuna duyuruldu. Bunlar:

1) Politik Diyalog 
a) “Orta Asya artı Japonya” diyalog grubu çerçevesinde işbirliği
b) Uluslararası arenada işbirliği

2) Bölgede Yürütülecek İşbirliği 
a) Terörizm ve narkotik tehdit konusunda alınacak önlemler
b) Bölgedeki anti-personel mayınlarının temizlenmesi
c) Yoksullukla mücadele
d) Sağlık hizmetleri ve tıbbi bakım
e) Çevre
f) Felaketleri önleme ve azaltma
g) Enerji ve su konularında işbirliği
h) Ticaret ve yatırım
i) Ulaştırma ve taşımacılık

3) Ticarette Teşvik Sağlanması 

4) Entelektüel Diyalog 

5) Kültürel ve İnsan Kaynakları Değişimi Konularında İşbirliği 

Tokyo’nun Verdiği Önem
Japonya Dışişleri Bakanı Taro Aso’nun toplantıdan dört gün önce 1 Haziran 2006’da Japon Milli Basın Kulübü’nde yaptığı açıklamaları, Tokyo yönetiminin Orta Asya’ya bakışındaki ayrıntıları yakalamak açısından son derece önemlidir.

Bakan Taro Aso, bölgedeki enerji ve yeraltı kaynaklarına yönelik mücadelede Orta Asya devletlerinin, bölge dışından gelen devletlerin çıkarları doğrultusunda hareket etmeye zorlanamayacağını, bu coğrafyadaki mücadelede başat rolün Orta Asya devletleri haricinde kimse tarafından üstlenilemeyeceğini vurguladı. Bu düşüncenin Tokyo yönetiminin Orta Asya politikasındaki rehber felsefesi olduğunu yani, bölge devletlerinin mülkiyet hakkını tanıma ve kendi gelecekleriyle ilgili kararlarda, oluşturacakları politikalarda baş aktörün kendileri olmasını kabul etme olduğu dile getirildi.

Bakan Aso Japonya’nın neden Orta Asya’ya ilgisi olduğunu ise dört maddede açıkladı. Bunlardan ilkinin, istikrar ve barış ortamının Orta Asya’da sağlanması olduğunu belirtti. Japonya’nın bölgedeki radikal dinci örgütler ve terör, uyuşturucu ticareti gibi güvenlik tehditlerini ortadan kaldırmaya yönelik girişimleri desteklediğini söyledi. İkinci neden ise enerji kaynakları olarak gösterildi. Japonya’nın, dünyadaki en önemli enerji ithalatçısı ülkelerden biri olduğunu ve Orta Asya’daki enerji, hammadde kaynaklarının da dünya piyasasında gittikçe öneminin artması nedeniyle bölgede sağlanacak istikrarın dünya enerji piyasalarına da katkı sağlayacağı belirtildi. Bakan Aso üçüncü neden olarak Orta Asya devletleri ve Japonya’nın birbirlerine olan ilgisini gösterdi. Orta Asya devletlerinin, Japonya’nın 2. Dünya Savaşı sonrasındaki yeniden yapılanma modeli olan “Ekonomik refah ve demokrasiden kaynaklanan barış ve mutluluğun” nasıl gerçekleşebildiğini öğrenmek konusunda arzulu olduğu ifade edildi. Dördüncü ve son nedenin ise Japonya’nın Orta Asya’yla daha sıkı işbirliği içerisinde olmayı arzulaması olarak açıklandı. Bakan, uluslararası alanda yeni bir atmosferin oluştuğunu ve Orta Asya konusu tartışılırken Japonya’nın yok sayılmasının imkansız olduğunu belirtti.

Tokyo’nun Stratejisi
Japonya’nın tarihten bu yana çekiştiği Çin’in her geçen gün Orta Asya’da nüfuzunu artırıyor olması Tokyo yönetimi için tehlike çanlarının çalmasına neden oluyor. Özellikle enerji alanlarına yönelik Pekin yatırımları, Japon yatırımcılar için de rekabette çeşitli sorunlar yaratıyor. Çin’in ayrıca Şangay İşbirliği Örgütü gibi enstrümanlarla Orta Asya’daki ülkelerle güvenlik ve askeri bağlamda da yakınlaşması, Tokyo yönetiminin daha aktif bir politika izlemesini tetikleyen nedenler olarak değerlendirilmektedir.

Bu çerçevede Rusya-Çin yakınlaşması da Japonya için bir tehdit niteliğinde görülebilir. Her geçen gün Moskova ve Pekin’in siyasi ve askeri yönden dirsek temasını güçlendirmesi, Tokyo’nun uykularını kaçırıyor olabilir. ABD’nin gücünü dengelemeye çalışan bu iki Asya devinin Orta Asya’da da ekonomik, siyasi ve askeri hakimiyeti ele almaları Japonya gibi devletler açısından da risk niteliğindedir. Çin’in yakın çevresinde uyguladığı enerji güvenliği politikaları ve askeri girişimler orta vadede Japonya için sıkıntı yaratabilir.

Japonya’nın bu girişimlerinin diğer bir nedeninin ise, ABD tarafından Tokyo yönetimine yapılan telkinler olduğu düşünülüyor. Özbekistan’daki askeri üssünü kaybederek bölgede etkinlik kaybı yaşayan Washington yönetiminin, kendisine karşı hareketli bir birliktelik sergileyen Moskova-Pekin ikilisinin Orta Asya’ya müdahalelerini kısıtlayıcı girişimleri desteklemesi mümkün görünüyor. Bush yönetiminin Orta Asya’daki Rus-Çin etkisini kırmaya yönelik girişimlerine benzer başka bir örnek vermek daha gerekirse, ABD’nin Asya Pasifik’te adeta üssü konumunda olan G. Kore’nin, Mart 2006’da Özbekistan’la imzaladığı Stratejik Ortaklık Deklarasyonu’ndan bahsedilebilir. Washington’un G. Kore’yi Orta Asya’da daha etkin bir rolle görevlendirmesi olarak değerlendirilen bu gelişmenin, Orta Asyalı devletlerin Moskova-Pekin eksenine daha fazla kaymalarını engelleyen faktörlerden biri olduğu açıktır.

Orta Asya üzerindeki mücadele tüm hızıyla yayılıyor. Son gelişmelerle birlikte Japon Denizi’ne ulaşan etkinlik savaşının, önümüzdeki dönem sınırlarını daha da genişletmesi beklenmektedir.

Gürol KIRAÇ (TUSAM, TÜRKİSTAN Araştırmaları Masası)

Kaynak: tusam.net/makaleler.asp?id=555&sayfa=0

Print Friendly

Nedir

İlginizi Çekebilir

American Politics

How do you approach the disputes about secularism in the United States and evaluate it …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

 

ankara escort ankara escort ankara escort bayan escort ankara ankara escort ankara escort ankara escort ankara escort bayan ankara escort ankara bayan escort beylikdüzü escort bayan beylikdüzü escort beylikdüzü escort bahçeşehir escort bayan istanbul escort bursa escort beylikdüzü escort bursa escort istanbul escort istanbul escort mersin escort bayan escort kayseri escort bayan bursa kocaeli escort atasehir escort bayan porno izle porno izle porno izle porno izle porno izle gaziantep escort izmir escort istanbul escort istanbul escot bayan